Projectomschrijving

De vraag

Een aantal gemeenten in Nederland ondersteunen wij bij het invoeren van ‘omgekeerd inzamelen’. Dit is een verandering in de manier van afval inzamelen. In de nieuwe situatie brengen inwoners hun restafval voortaan naar ondergrondse containers in de wijk. Zo hopen gemeenten inwoners te stimuleren hun afval beter te scheiden.

Een mooie veranderopgave met verschillende uitdagingen. Van gedragsverandering (je restafval voortaan wegbrengen naar een container en het afval beter scheiden) tot omgevingscommunicatie (plaatsen van ondergrondse containers) en participatie (keuze locatie ondergrondse containers).

Daarnaast is de invloed van landelijke ontwikkelingen, incidenten bij andere gemeenten en berichtgeving in media op deze trajecten erg groot. Om een voorbeeld te noemen: een uitzending van Kassa, waarin een onderzoeker de nut en noodzaak van het apart inzamelen van PMD-afval afschiet, had bij de gemeenten die wij ondersteunen een groot effect op de perceptie van de inwoners. Ook zorgen berichten over de verbranding van plastic en foto’s en verhalen uit buurtgemeenten voor sceptische reacties.

Onze aanpak

Elke gemeente is anders, dus per gemeente maken we een aanpak op maat. Wel komen er een aantal elementen altijd terug:

  • What’s in it for me. In de communicatieaanpak maken we constant de vertaling naar wat het betekent voor individuele bewoners en wat de impact is op hun situatie. Natuurlijk is het ook belangrijk om te vertellen waarom dit belangrijk is, maar blijf in je verhaal bij dat wat verandert voor inwoners.
  • Constante dialoog inrichten. Afval scheiden en inzamelen is een hot item, dat regelmatig het nieuws haalt. Daarom is het belangrijk om online en offline te blijven monitoren wat er leeft in de gemeente en hier vervolgens op te acteren. Bijvoorbeeld door een focusgroep op te richten, regelmatig aan tafel te zitten bij belangengroepen, en een wekelijkste omgevingsscan te maken. En door natuurlijk iets te doen met die signalen die je via verschillende wegen ontvangt. Zijn er bijvoorbeeld onderdelen waar inwoners invloed op kunnen uitoefenen? Bied die ruimte dan. Geef ze een plek aan tafel en laat ze meedenken. Vaak levert dit mooie oplossingen op en kun je toch nog iets van wisselgeld bieden.
  • Motiveren en controleren. Gedrag veranderen valt of staat met de motivatie van mensen. Dit betekent dat we achtergrondinformatie bieden over waarom het belangrijk is om afval te scheiden, het mensen zo makkelijk maken om mee te doen, maar ook regelmatig terugkoppelen wat het effect is. Ook denken wij mee over de inzet van handhavers en speciale coaches, die mensen helpen bij het goed aanbieden van hun afval.

Het voorlopige resultaat

Samen met de gemeenten hebben we een bestuurlijk gedragen communicatieaanpak opgesteld, we zijn nu actief betrokken en adviseren de projectgroepen en waar nodig helpen we bij de uitvoering.